Gerilim tipi baş ağrısı nedir ve migrenden farkı nedir?
Uluslararası Baş Ağrısı Hastalıkları Sınıflaması'na (ICHD-3) göre gerilim tipi baş ağrısı, genellikle başın iki yanında hissedilen, baskı veya sıkışma tarzında, hafif ya da orta şiddette bir ağrıdır; günlük fiziksel etkinlikle kötüleşmez ve bulantıyla birlikte görülmez. Migren ise tipik olarak tek taraflı, zonklayıcı, orta ya da şiddetli yoğunlukta, günlük etkinlikle kötüleşen bir ağrıdır ve bulantı ya da ışığa ve sese duyarlılıkla birlikte seyreder. Tanıyı yalnızca bir hekim koyabilir.
Gerilim tipi baş ağrısı nasıl hissedilir
DSÖ, gerilim tipi baş ağrısını çoğu zaman başın çevresinde bir bant gibi hissedilen, stresle veya boyundaki kas-iskelet sistemi sorunlarıyla ilişkili olabilen bir baskı ya da sıkışma olarak tanımlar. ICHD-3 ölçütleri, 30 dakika ile 7 gün arasında süren ve şu dört özellikten en az ikisini taşıyan atakları tanımlar: iki yanlı ağrı, baskı veya sıkışma tarzında (zonklayıcı olmayan) ağrı, hafif ya da orta şiddet ve yürümek ya da merdiven çıkmak gibi günlük fiziksel etkinlikle kötüleşmeme. Bulantı ve kusma yoktur; ışığa duyarlılık ya da sese duyarlılıktan en fazla biri bulunabilir.
Migren nasıl farklıdır
Aurasız migren için ICHD-3, 4 ile 72 saat süren ve şu özelliklerden en az ikisini taşıyan atakları tanımlar: tek taraflı ağrı, zonklayıcı nitelik, orta ya da şiddetli yoğunluk ve günlük fiziksel etkinlikle kötüleşme (ya da ağrı nedeniyle etkinlikten kaçınma). Ağrı sırasında bulantı veya kusma ya da hem ışığa hem sese duyarlılık vardır.
- Yer: gerilim tipi baş ağrısında iki yan; migrende çoğunlukla tek yan.
- Nitelik: baskı veya sıkışma; migrende zonklama.
- Şiddet: hafif ya da orta; migrende orta ya da şiddetli.
- Fiziksel etkinlik: gerilim tipi baş ağrısını kötüleştirmez; migreni kötüleştirir.
- Bulantı: epizodik gerilim tipi baş ağrısında yoktur; migrende sık görülür.
Epizodik ve kronik
ICHD-3, ortalama olarak ayda 1 ile 14 gün görülen ve 3 aydan uzun süren gerilim tipi baş ağrısına sık epizodik, ayda 15 gün veya daha fazla görülen ve 3 aydan uzun süren gerilim tipi baş ağrısına ise kronik der. DSÖ, bazı toplumlarda %70'ten fazla kişinin epizodik gerilim tipi baş ağrısı bildirdiğini ve kronik biçimin epizodik biçimden daha fazla iş göremezlik yarattığını belirtir.
İkisine birden sahip olmak ve günlüğün neden yardımcı olduğu
ICHD-3, sık epizodik gerilim tipi baş ağrısının çoğu zaman aurasız migrenle birlikte görüldüğünü, tedavileri birbirinden oldukça farklı olduğu için ikisinin de, tercihen bir baş ağrısı günlüğüyle, saptanması gerektiğini ve ikisini ayırt etmeyi öğrenmenin ilaç aşırı kullanımından kaçınmaya yardımcı olduğunu belirtir. MyGrain'de her atağı türü, şiddeti, belirtileri ve aldığınız tedaviyle birlikte kaydedebilir ve bu kaydı randevunuza götürebilirsiniz. MyGrain tanı koymaz: tanı hekiminize aittir.
Sık sorulan sorular
Gerilim tipi baş ağrısı bir tür migren midir?
Hayır. Uluslararası Baş Ağrısı Hastalıkları Sınıflaması (ICHD-3) bunları iki ayrı birincil baş ağrısı olarak sıralar: migren 1. bölümde, gerilim tipi baş ağrısı 2. bölümde.
Gerilim tipi baş ağrısı ne kadar sürer?
ICHD-3, 30 dakika ile 7 gün arasında süren ataklar tanımlar. DSÖ, ataklarının genellikle birkaç saat sürdüğünü ama birkaç güne uzayabileceğini belirtir.
Gerilim tipi baş ağrısı bulantıya neden olur mu?
ICHD-3'e göre epizodik gerilim tipi baş ağrısına bulantı ya da kusma eşlik etmez. Kronik biçimde hafif bulantı olabilir; ancak orta ya da şiddetli bulantı veya kusma olmaz.
Aynı anda hem gerilim tipi baş ağrısı hem migren yaşayabilir miyim?
Evet. ICHD-3, sık epizodik gerilim tipi baş ağrısının çoğu zaman aurasız migrenle birlikte görüldüğünü belirtir ve ikisini saptamak için bir baş ağrısı günlüğü önerir.
Kaynaklar
Sınıflandırma ölçütleri ve DSÖ, yeniden okunma tarihi: .
- ICHD-3 — 2.2 Sık epizodik gerilim tipi baş ağrısı
- ICHD-3 — 2.3 Kronik gerilim tipi baş ağrısı
- ICHD-3 — 1.1 Aurasız migren
- Dünya Sağlık Örgütü — Baş ağrısı hastalıkları (bilgi notu)